tháng tư run lên trên da

tháng tư run lên trên da

mọc ra loài hoa ngứa

thời gian cũng có ba chiều

một chiều đứng

một chiều nằm

và một chiều ngồi

chiều nào cũng ngứa

tôi cố không gãi

để cái ngứa tứ tung ngũ hoành múa gậy vườn hoang

để nhớ tháng tư ngứa không kịp gãi

những hôm nhớ nước quá tôi đi ra biển

nước tôi biển như cát nhớ

tôi thật sự chỉ muốn cầm tay em

trao gửi một tình yêu nhớ nước

nước tôi là nước của nước

nơi ấy nước mắt rất âm thầm

tháng tư run lên trên da

mọc chi chít mầm nhung nhớ

cảm nghĩ lan man trong lúc tạo hình

Một đêm tôi đang nằm đọc sách dưới ánh đèn giường, hốt nhiên nghe nhiều tiếng chim lao xao rộn rã. Rồi không biết bằng cách nào chim vào được đầy phòng; chúng xúm lại kéo nâng bổng tôi lên sát trần nhà, rồi lại thả tôi nhẹ nhàng xuống mặt giường. Hình như chúng muốn lục tìm dưới lưng tôi. Lưng tôi không có gì giấu giếm. Sau đó những con chim bay đi hết, lạ lùng như đã đến. Tất cả hiện tượng ấy chỉ xảy ra không quá mươi giây. Đây không phải là giấc mơ, vì tôi vẫn đang đọc sách. Vậy có lẽ là một ảo tượng chăng? Tôi đi rót rượu ra vườn xem trăng. Những tiếng chim mơ hồ ríu rít từ xa vọng về. Trời trăng lạnh đăm đắm hơi sương. Tôi chợt nhìn thấy xác một con chim nằm bên vỏ chai rượu nho lăn trên sàn gạch chiều , và nhiều cái nút chai vương vãi... Dưới ánh trăng mờ ảo, những cái nút chai như đang thì thầm bảo nhau rằng con chim đã chết, và phải làm đám cho chim. Hình như chúng đang cầu nguyện, ca hát, và nhảy múa. Tôi rưới chút rượu lên thân chim; và đem chôn. Khi trở lại tôi thấy những cái nút chai như say như bay như cười như khóc như chia ly như đón mời như chờ đợi… Trong tôi rộn lên những ý tưởng về những bức tranh tượng làm bằng nút chai .

Thế là tôi mê mải làm bức tranh tượng đầu tiên cho quầy rượu để uống với bạn.  Có lẽ tôi sẽ làm nhanh hơn nếu không ngừng ngắm nghía nghĩ ngợi lan man mỗi khi cầm lên một cái nút. Tôi lại thường ngơ ngẩn nhìn cái nút chai này và nút chai kia để đoán già đoán non về cuộc đời của chai rượu. Mỗi chai mỗi đời như mỗi người đều có cuộc riêng... 
Nhớ trong thần thoại Hy Lạp có cái hộp của nàng Pandora, khi mở nắp thì mùi rất khó ngửi bay ra cùng tất cả mọi xấu ác đau khổ hãi hùng... Nhưng với chai rượu thì khác hẳn: mở nút là nghe tiếng mừng rỡ tuyệt vời, và hương thơm thoang thoảng. Chao ôi! Khi rót rượu ra ly, chỉ khe khẽ lắc là thấy thơm lừng! Chỉ mới hít ngửi thôi đã ngây ngất đến đắm say! Có ai đó xưa kia từng ví rượu với phụ nữ: phụ nữ vừa mở ra đã ngào ngạt hương say! Tôi vẫn rất vụng về lóng ngóng khi chạm các ngón tay vào khuy cởi, cũng như vào nút chai rượu; mãi mãi mới mở được đến sốt cả ruột gan! Cái khoảnh khắc mở nút là hiện tại thiên thu; là mù lòa cùng trái tim nhiễu sóng. Vậy thì hãy cứ từ từ, nhẩn nha. Một lần mở là mãi mãi phiêu bồng. Tiếng mở nút cũng là tiếng reo vui bất tuyệt của tự do sau bao nhiêu thời gian bị giam hãm. Vì thế khi được mở, chai rượu nào cũng cực kỳ nao nức. Vết mở nở tung của đầu này để thấy được màu son phấn hân hoan của đầu kia, nơi nút chai uống hút màu nho tím đỏ suốt bao lâu bị phong kín. Tùy sắc độ tím đỏ tươi, đỏ nhạt, đỏ bầm... Tất cả màu tím đỏ ấy đều như màu tiên nữ vương vấn với trần gian. Câu thơ của Đoàn Phú Tứ: "màu thời gian không xanh, màu thời gian tím ngát", có thể để tả màu đáy nút chai rượu: Một màu tím đỏ vang vọng của cuộc tình và cuộc đời. Vì thế tôi thầm nghĩ là sẽ xử dụng màu này thật chọn lọc trong tranh tượng, tuy vẫn chưa biết chọn lọc như thế nào, chỉ tùy hứng thôi.

                                              mối tình xa xưa - tranh tượng bằng nút chai 12/2012

Trong nghệ thuật tạo hình, hiện nay người ta đã xử dụng tất cả mọi chất liệu, từ cái tăm, cái đinh, que diêm, cọng cỏ, nút áo, nút chai, quả bầu, trái bí, hòn đá, khúc gỗ... đến nồi niêu xong chảo, chai lọ bình gốm, khung xe, vỏ xe, giây xích, các vật liệu phế thải ... không thiếu thứ gì. Với sự khéo léo tài tình, người ta dùng mọi kỹ thuật để đục đẽo, tô nắn, lắp ráp, xếp đặt, tạo ra tác phẩm. Cuối cùng là nghệ thuật trong các tác phẩm ấy. Nghệ thuật hiển lộ tùy theo mỗi tác giả. Tôi cho rằng nguyên vật liệu và kỹ thuật mới chỉ làm được một nửa tác phẩm trung bình; nghĩa là công việc của người thợ thủ công. Nhớ từ xa xưa, các nghệ nhân tạo hình, từ kiến trúc, hội họa, điêu khắc đều chỉ được coi như thợ. Đến đầu thế kỷ 16, ở tây phương mới bắt đầu trọng đãi các thợ thủ công này, và nâng lên hàng nghệ nhân, nhờ hồn vía nghệ thuật phả được vào tác phẩm sáng tạo. Riêng Việt Nam như tôi biết thì mãi nửa sau thế kỷ 20 người ta mới nâng cấp thợ lên hàng nghệ nhân với nhiều dè dặt.
Tôi nghiệm ra điêu khắc, kiến trúc, và âm nhạc gần nhau, vì đều là nghệ thuật điều khiển khoảng trống, điều khiển cái không hư. Khoảng trống chính là đời sống của hình tượng và âm thanh.
Tôi đã thử bắt chước sự tình cờ của Archipenko, để hai chai rượu nho cạnh nhau, lập tức nhìn thấy một cái ly ở giữa. Đó là cái ly từ khoảng trống. Một ly của không hư, hừ, cũng như một nụ hư không, ta hãy uống hay ta hãy nhận lấy, đấy là phần thưởng của cả đời người. Có cần phân biệt thực vơí mộng không nhỉ? Những thôi thúc của trái tim cộng với óc đam mê để có thể làm nghệ thuật, đưa người ta gần lại với nhau, cả trong khi thức và trong khi ngủ. Tôi thường tin vào giấc ngủ. Bởi vì khi ngủ ta rất thật là ta hơn nhiều so với khi thức. Giấc ngủ không bắt ta phải chải chuốt so đo. Khi mơ, ta sẽ đưa đẩy những hình khối để lấp đầy khoảng trống; hoặc sẽ làm khoảng trống mông mênh. Tôi thường tự hỏi khi còn sống, ta ngủ với mẹ cha, anh em, bè bạn, người tình, người vợ, người chồng, người con, người cháu...Vậy thì sau khi chết ta ngủ với ai? Chưa chắc đã là một mình. Bởi vì khi ngủ lúc mơ, nếu không tỉnh dậy tức là chết. Cái chết ấy chính là giấc ngủ với mơ. Đã bao nhiêu lần rồi, từ lúc sinh ra, ta vừa kịp tỉnh dậy trước khi chết, trước khi được ngủ vùi với giấc mơ ? Tất cả những ý nghĩ này tôi gửi hết vào bức tượng bằng cement pha màu acrylic vừa hoàn tất chiều qua : Giấc Ngủ Vùi Trên Sa Mạc. Đây cũng là bức điêu khắc đầu tiên phổ từ những bài thơ tôi làm mấy tháng nay cho mối tình mươi năm trước để giữ lại một mùi hương xương rồng. 

                             giấc ngủ vùi trên sa mạc - điêu khắc bằng cement pha màu acylic 3/2013

        

 

bài ca cây xương rồng

con mắt đỏ vừa kịp tỉnh dậy trước khi chết
để thấy đôi mắt dịu dàng như cát
hát cùng nhau bài ca cây xương rồng
cây xương rồng phồng lên theo mưa gió
gió hư không rộn rã cuối chân trời
cây xuơng rồng mỉm cười chào nhân thế
kể lể trên con đường tơ lụa chân lạc đà bé bỏng*
vẫn tải thêm hoa đến bên nàng



* mượn chữ của Bùi Giáng:
người đã định một lần thôi để hỏng
đường vu vơ về chốn cũ trăm năm
miền cát lạnh chân lạc đà bé bỏng
bóng hình em tơi tả dưới trăng rằm
 (trong tập Mưa Nguồn, theo trí nhớ, chưa chắc đã có thâtj)

một nụ hư không

con ốc sên múa trong nắng

màu cát vàng như lụa

mùi mưa chưa rơi đã tỏa tràn qua đất

lẩn khuất đó đây ngàn con mắt côn trùng

lá cỏ ngọt lịm

ta vừa nhận từ gió nụ hư không

giấc mộng ban trưa trên cánh đồng hiu quạnh

đôi cánh chập chập bay vu vơ

ta làm thơ hay thơ làm ta

nỗi nhớ vẫn chao nghiêng

màu xương rồng xanh mốc
màu của cát rạo rực
con rắn buổi trưa nằm như gỗ mộng
hoa trái mùa chợt thắm nở như mơ  
máu của ta chết tiệt đã tím bầm
ta muốn pha mưa loãng màu tím nhạt
đủ nhớ hoàng hôn nhớ sớm mai 
hoàng hôn không mưa sớm mai tạnh ráo
ta đi rừng tìm chút tinh sương
nỗi nhớ vẫn chao nghiêng về phương em không gượng được
mưa ơi
  

trên cát

ta rình suốt bẩy ngày bẩy đêm với khẩu súng để bắn giấc mơ
nhưng chẳng có giấc mơ nào nữa cả
ta tra tấm thẻ tương lai cũng vào khe cửa khép
không thấy gì ùa ra
tin tức từ tương lai là trống rỗng
không gió không mưa không nóng không lạnh không mông mênh
ta bỏ đi ra biển bập bềnh
đôi chân lúc nào cũng nhìn đất qua lớp da giầy
đôi mắt lúc nào cũng nhìn đời qua lớp da chữ
làm sao ta chạm thật với đất trời
khẩu súng nặng nề và vô dụng
ta không bắn được những con chữ
không bắn được giấc mơ
không bắn được hư không
ta bèn quăng súng, và ngã khóc nức nở trên cát