màu xương rồng xanh mốc màu của cát rạo rực con rắn buổi trưa nằm như gỗ mộng hoa trái mùa chợt thắm nở như mơ máu của ta chết tiệt đã tím bầm ta muốn pha mưaloãng màu tím nhạt đủ nhớ hoàng hôn nhớ sớm mai hoàng hôn không mưa sớm mai tạnh ráo ta đi rừng tìm chút tinh sương nỗi nhớ vẫn chao nghiêng về phương em không gượng được mưa ơi
ta rình suốt bẩy ngày bẩy đêm với khẩu súng để bắn giấc mơ
nhưng chẳng có giấc mơ nào nữa cả
ta tra tấm thẻ tương lai cũng vào khe cửa khép
không thấy gì ùa ra
tin tức từ tương lai là trống rỗng
không gió không mưa không nóng không lạnh không mông mênh
ta bỏ đi ra biển bập bềnh
đôi chân lúc nào cũng nhìn đất qua lớp da giầy
đôi mắt lúc nào cũng nhìn đời qua lớp da chữ
làm sao ta chạm thật với đất trời
khẩu súng nặng nề và vô dụng
ta không bắn được những con chữ
không bắn được giấc mơ
không bắn được hư không
ta bèn quăng súng, và ngã khóc nức nở trên cát
bởi
vì đời và người mọc lên chi chít những xanh xanh như trời xanh như biển xanh
như rừng xanh như núi xanh như đồng xanh như tóc xanh như màu xanh mãi mãi từ
trước và mãi mãi về sau của đớn đau và hạnh ngộ của sanh nở và chia phôi của tự
do và đọa đầy
tuổi trẻ thường chưa thỏa với sự tỏa sáng non tươi
con
người vào buổi chiều tà còn lại vũng nước nến trong
lại
rất vừa ý với đốm lửa vừa đủ soi lòng
mùa
thu đang chờ mùa đông thay phiên
mây
vẫn miên man trên bầu trời
chim
vẫn chim chíp dưới những tàng cây
tay
vẫn cầm yênquá khứ từ những giấc ngủ bay
không
phân biệt được mắt khép hay mở
vì
ánh sáng trong ngoài đang rất bão hòa
ta bay cùng những con sóng vượt đại dương òa vỡ dưới chân em trong niềm hân hoan cực kỳ như ngọn nến tan chảy tràn lan vào vũ trụ ôi cuộc đời đẹp rung rinh trên những đồi cao đẹp lung linh trên những vì sao ta sẽ lìa đời như thế
Câu thơ tả một cô gái
đang ngồi nấu nướng trong bếp. Cô có ba cái bếp trước mặt, đun bằng rơm. Trong
ba cái bếp ấy, cái thì lửa to, cái lửa nhỏ, cái phải lửa ngun ngún (liu riu, âm
ỉ). Rơm là thứ dễ cháy, lửa lớn thì dễ đun, nhưng phải luôn tay đẩy và thêm
rơm. Lửa nhỏ phải ém rơm chặt. Lửa riu riu cần ém rơm chặt hơn, thỉnh thoảng
còn phải dúi đầu rơm xuống gio (tro) cho sức cháy giảm xuống mức tối thiểu. Đó
là chưa kể còn có các món phải vần (xoay trở) như vần nồi cơm khi đã ghế xong,
khô nước rồi, chỉ còn chờ cho chín đều. Hoặc các nồi riêu/ kho…phải húi (vùi)
trong tro. Bận bịu thế, mà cô gái ấy vẫn chòi (khều) gạch từ con rốc (cua đồng)
để lo cho món canh rốc-rauđay-mồngtơi-mướp.
Món canh dân giã này cần khoảng 36 con rốc cho 4 người ăn. Mỗi con khi tách ra,
một phần gạch còn trong mai, một phần gạch dính theo thân mình con rốc. Người
ta dùng cây tăm tre để chòi hai phần gạch ấy vào cái bát nhỏ ướp muối hoặc nước
mắm. Thân hình con rốc sau khi chòi hết gạch, được xóc muối rửa sạch để ráo
(khô) rồi mới bỏ vào cối giã giập nát, và lọc (lược) lấy nước cốt. Nước cốt này
sẽ tra (nêm) mắm muối rồi đun (nấu) nhỏ lửa cho đến khi sôi sẽ nổi lên đám riêu
cua. Đây cũng là cách nấu bún riêu, khác biệt là phần thêm các gia phụ sau. Để
có nồi canh, bỏ rau đay, rau mồng tơi cắt thành sợi. Canh chín mới bỏ mướp
hương xắt miếng, rồi múc ngay ra tô lớn. Để có nồi bún riêu, thêm cà chua xào hành tỏi cùng với tùy loại quả chua như
me, nhót, sấu… Hoặc thêm rau nhút, đậu phụ rán (chiên), cùng bún to sợi thành canh bún, hoặc bỏ bánh đa bẻ nhỏ thành canh bánh đa v.v.
Cô gái chính là một đầu
bếp giỏi. Chữ “nòi” ai cũng biết là nòi giống, giòng giõi, nghĩa là
có nghề giỏi giang, có công phu học tập truyền thống, là con cái nhà. Chỉ căn cứ vào câu thơ thôi, ta
cũng có thể thấy những đặc điểm của một đầu bếp giỏi:
1 – tổ chức ngăn nắp, gọn
ghẽ, thuận tiện, và sạch sẽ.
2 – tính toán nhanh nhẹn,
quyền biến, quyết đoán.
3 – đam mê, kiên nhẫn,
tỉ mỉ.
Những đặc điểm trên
cũng là những yếu tố để trở thành người đầu bếp giỏi. Phải chăng đời là một cuộc nấu nướng? Người đầu bếp giỏi có khi chưa chắc đã nấu đời mình hoàn hảo, nhưng chắc chắn là cuộc đời ấy không tệ. Và trên hết tất cả, người
đầu bếp là nhạc trưởng, là nghệ sĩ tạo hình, là thi sĩ của dưỡng chất trần
gian. Vì thế văn minh nhân loại cho đến nay đã sáng tạo được một gia tài đồ sộ
về các món ăn; trong đó văn minh đầm lầy
của Việt Nam là một đóng góp. Sau đây chúng tôi sẽ lần lượt phân tích các cách làm món ăn Việt mà chúng tôi biết.